Mütalaa Ders notları 23: Masiyetin mahiyetinde, bilhâssa devam ederse, küfür tohumu vardır.

İ'lem Eyyühel-Aziz!

Masiyetin mahiyetinde, bilhâssa devam ederse, küfür tohumu vardır.

Çünki o masiyete devam eden, ülfet peyda eder.

Sonra ona âşık ve mübtela olur.

Terkine imkân bulamayacak dereceye gelir.

Sonra o masiyetinin ikaba mûcib olmadığını temenniye başlar.

Bu hal böylece devam ettikçe, küfür tohumu yeşillenmeye başlar.

En-nihayet, gerek ikabı ve gerek dârü'l-ikabı inkâra sebeb olur.

Mesnevi-i Nuriye – 126

 

Söz konusu İ'lem de ifadeye hakim ve dikkat çeken kelimenin MASİYET olduğunu görüyoruz. Bununla birlikte MASİYETİN sabit bir durumdan daha çok , temas ettiği hadise ülfet, bağımlık , küfür arasında iletken bir mahiyete sahip olduğunu anlıyoruz.

 

Bu bağlamda öncelikle MASİYETİN ne anlama geldiğine  bakacağız.

 

MASİYET: İsyan kökünden gelen ve helal olanı işlemekten çekilmek, emre tabi olmamak, hakikate karşı direnmek, doğru olan davranış ve yaşayış esaslarına uymaktan imtina etme, kasten harama yönelmek (İlâhî emir ve yasaklara aykırı fiil işlemek  / GÜNAH)  gibi anlamlara gelmektedir.

 

Ve fiilin temelinde ve niyetinde kasıt ve karşı çıkmak iradesi bulunduğundan devamlılığına bağlı olarak küfre, yani hakikati örtüp gizlemeyi, din adına ve Allah namına tebliğ edilen konuları reddedip tasdik etmemeyi netice verecek olan bir özellik mahiyetinde bulunmaktadır.

 

Bu riski meydana getiren üç temel olgu söz konusudur.

 

Bunlardan birisi cümle içinde geçtiği üzere MASİYET ÜZERİNDE DAİM OLMAK,

 

İkincisi, DAİM olmanın neticesinde MASİYETİN muhtevasında olan davranışlara ALIŞKANLIK kazanmak,

 

Üçüncüsü, ALIŞKANLIK kazandığı şeyi şiddetli bir biçimde AŞK derecesinde sevmek ve geri dönülmesi çok zor olan bir şekilde BAĞIMLILIK edinmektir.

 

Bu üç bağlı etkileşimin gizli sebeplerinin başında eserlerde “menhus lezzet-i şeytaniye” diye tabir edilen ve zulüm, fısk ve  kebâirin içinde yuvalanan pis bir zevkin bulunmasıdır.

 

Bu zevk kör hissiyatı beslediğinden elde ettiği duyusal galibiyet, aklın muhakemesini ve iradenin çekincesini perdeleyip, kalp ve ruh gibi insanın sair latifelerini kendine tabi yapar. Mahiyetlerini bozarak içinde etkin uyarıcılıkta görev yapacak bir nokta bırakmaz.

 

Oysa insanın takva esasına göre yaşaması duygu ve düşünce işletim sistemini etkin bir şekilde aktive eder.

 

İkaz lambaları çalışır,uyarı levhaları görünür, ışıklar yolu aydınlatır. Fakat hazır ve öncül olan hazlar ve keyiflerin peşine düşen tercihler sonucunda maalesef tiryakilikleri netice veren mağlubiyetler içine düşmek kaçınılmaz oluyor.

 

Demek ki, insan kontrolünü kaybettiren ve onu kendi etkisi altına alıp düşünsel ve duygusal yönetimini ele gaçiren MASİYET ve muhtevası olan GÜNAHLARDAN içtinab etmek, uzak durmak ve hiçbir saikle yaklaşmamak gayet ciddi bir tedbir durumudur.

 

" *Madem öyledir, hazer et, dikkatle bas, batmaktan kork. Bir lokma, bir kelime, bir dane, bir lem'a, bir işarette, bir öpmekte batma. Dünyayı yutan büyük letâiflerini onda batırma. Çünkü çok küçük şeyler var, çok büyükleri bir cihette yutar. Nasıl küçük bir cam parçasında gök, yıldızlarıyla beraber içine girip gark oluyor. Hardal gibi küçük kuvve-i hafızanda, senin sahife-i a'mâlin ekseri ve sahaif-i ömrün ağlebi içine girdiği gibi, çok cüz'î küçük şeyler var, öyle büyük eşyayı bir cihette yutar, istiab eder*. " Lem’alar

 

Evet ilgili paragrafın devam satırlarında ,MASİYET,ÜLFET,MÜPTELALIK VE DEVAMLILIK bağlamında hadisenin KÜFRE evrilmesi hususunu beyan edilmiştir. Bu söz konusu durum , henüz öz kıyımı gerçekleşmemiş duyguların fıtrat namına direnişlerinin oluşturduğu vicdani baskının alışkanlıkları tehdit etmesi neticesinde bir tepki eğilimi olarak ortaya çıkar. Baştan çeşitli rahatsızlıklar formunda kendini gösterirken , günah işlenmeye ,isyan hakikate karşı koymaya devam ettiğinden zamanla etkisini kaybeder .

 

HAŞİYE : Burada ki nefsani, şeytani ve insi şerirlerin stratejik önermeleri, bir birinden uzak olan ve bir birine zıt olan şeyleri hem hayalde hem görsel de hem de işitselde bir birine yakınlaştırmak suretinde gerçekleşir. Örneğin elemli haberler yanında konfor reklamları. Ayetlerden sonra parodiler. Bir ilahi bir şarkı. Masumiyetle mecz edilmiş hayvani bir içerik. Kutsanmış şehvet. Bir tesettür konusu sonrası kademeli açılma video ve fotoğraflarının gösteren içerikler. Ve bunlar normalleştiğinde ( özellikle sosyal medyada) ani ve uç vuruşlar. Aklın almayacağı bir rezillik, kabul edilemez bir fıtrat cinayeti , aşağılık bir sapıklık hadisesi gibi kodlamalarla ruhsal ve zihinsel direnişi kırmaya yönelik subliminal ve korkunç bir plan MÜŞTERİLERİNE ARZ EDİLMİŞTİR.

 

“*Allahım! Sayende hayatta kaldığım sürece mâsiyetlerden uzak kalmayı kolaylaştırmak suretiyle bana merhamet et!* ” (Tirmizî, “Daʿavât”, 114).

 

Evet, bazı yollara insan iradesi ile girse de  dönmek noktasında ihtiyarı elden çıkabilir. Müptelalıklalar bazen bir anda oluşabilir. Öyle tesirli araçlar vardır ki, insanın ona bir defa temas etmesi o sefil alışkanlığı kapması için yeterlidir.

 

Yine insanın hissiyatında mahfuz öyle latifeler vardırki, insan fıtratını bozmadıkça onlardan haberi olmaz. Ancak yasak bir alan geçtiğinde etkin bir şekilde ortaya çıkar ve insanın tüm kontrol dengesini tehdit eder. Bu nedenle korunmalı alan olan TAKVA ve AMELİ SALİH esaslarının hıfzı netice veren binasına sığınmak ve masiyete karşı sabırla karşı koymak, dolaylı teklif ve hissi arzları tepkisiz ve ilgisiz kalmak saikiyle ret etmek gayet mühimdir.

 

Evet bu dönülmesi müşkül olan yollar, iradeyi yıpratır, dirayeti kırar, duygu ve düşüncelere hasar vererek itidali bozar. İnsan karşı koyamaz. Hayati hacetleri, fıtratın masun refleksi kişinin müptela arzularını itmeye başladığında, nefsin ve şeytanın bu ana bıraktığı ALTIN VURUŞ argümaları KÜFRÜN TOHUMUNU çatlatır.

 

İşte bu noktada öncelikli olarak GÜNAHA BAĞLI CEHENNEM TEHDİNE KARŞI;

 

……… *o masiyetinin ikaba mûcib olmadığını TEMENNİYE başlar*. Temenni bir teselli olmadığından tiryakiliğin daveti cari kalır…

 

*Bu hal böylece devam ettikçe, KÜFÜR TOHUMU YEŞİLLENMEYE BAŞLAR*.

 

*EN-NİHAYET, GEREK İKABI VE GEREK DÂRÜ'L-İKABI İNKÂRA SEBEB OLUR*.

 

Yani kişi bu müteselsil sefahat ,masiyeyet organizasyonunda günah işlemeye müptela olur,menhus lezzet-i şeytaniye hissiyatına sirayet eder ve asabına yerleşir. Haz merkezli içsel ölümlerde akılda fesat kalpte ifsad meydana gelir. Bu kuvvetli çekime bağlı fiiller  , metafizik telkinler neticesinde İNSAN –EĞER TÖVBE ETMEYEREK ISRARLA O YOLDAN GİTMEYE DEVAM EDERSE- tüm değerleri ve inanç öğelerini inkar ederek KÂFİR OLUR…. El-İyazü Billah

 

Şimdi bu konuya mütemmim bir anlamda geniş izah getiren   İkinci Lem’anın BİRİNCİ NÜKTESİ ile devam ediyoruz.

 

Orada demiş:

 

*Hazret-i Eyyûb aleyhisselâmın zâhirî yara hastalıklarının mukabili, bizim bâtınî ve ruhî ve kalbî hastalıklarımız vardır. İç dışa, dış içe bir çevrilsek, Hazret-i Eyyûb'dan daha ziyade yaralı ve hastalıklı görüneceğiz. Çünkü işlediğimiz herbir günah, kafamıza giren herbir şüphe, kalb ve ruhumuza yaralar açar*.

 

*Hazret-i Eyyûb aleyhisselâmın yaraları, kısacık hayat-ı dünyeviyesini tehdit ediyordu. Bizim mânevî yaralarımız, pek uzun olan hayat-ı ebediyemizi tehdit ediyor. O münâcât-ı Eyyûbiyeye, o hazretten bin defa daha ziyade muhtacız*.

 

Evet, bu asrın insanın manevi çöküşüne neden olan bir çok problemi vardır. Çeşitli vesilelerle insan , hususen ehl-i iman bu yaralayıcı cereyanların tahripçi etkisine maruz kalır. Bu isabet eden menfi hususların iz bıraktığı ehemmiyetli daire duygular ve duygularda yaşanan his kayıplarıdır. Yani intibaha, doğruyu görmeye, gafletten uyanmaya, elması elmas bilerek cam parçalarından alakayı kemeye, istikametli yaşama isteğine kavuşmaya, ilgi dairesinin öncelikli olan meselelerinin irade edilmesine engel olan bir manevi hastalık  meydana gelmiştir. Bu hastalıklar buyrulduğu üzere kalp ve ruhta açılan yaralar nev’indendir. Dünyevileşmek, ahiret hayatını öteleyip bu fani dünyaya hasr-ı nazar ederek , suri ve geçici şeyleri sevmek suretiyle izzet-i diniyeden ödün verecek bir hal kesp etmek ,insanın ebedi saadetini  kaybetmesine neden olacak marazlardandır. Bu konunun öyle özel bir hususiyeti vardır ki , onu Asa-yı Musa da şöyle haber vermiş………..herkesin ve *BİLHASSA MÜSLÜMANLARIN BAŞINA ÖYLE BİR HADİSE VE ÖYLE BİR DÂVÂ AÇILMIŞ Kİ*………..her adam, eğer Alman ve İngiliz kadar kuvveti ve serveti olsa ve aklı da varsa, o tek dâvâyı kazanmak için bilâtereddüt sarf edecek…..İşte bu meselenin ciddiyetine zarar veren , algılanmasını güçlendiren ,önemini tağyir eden bilinç ve duyu kaybı TERK EDİLMEYEN GÜNAHLAR  ile ortaya çıkar……..

 

Evet, devamında demiş;

 

*Eğer iman vesikasını sağlam elde etmezse kaybedecek. Ve bu asırda, MADDİYYUNLUK TÂUNUYLA çoklar o dâvâsını kaybediyor*…İşte dem ve damarlara sirayet eden bu büyük zarara ve manevi hastalıklara sebep olan şeylerden çekinmeye olan ihtiyacımız ve Allah’ın inayetine olan muhtaciyetimiz aşikâre görülüyor.

 

Aşağıdaki paragrafta ise söz konusu hastalıkların yaptığı tahribatı ve manevi inhilali gelişim süreçleri ile birlikte acip bir  psikoloji ve inanç  ilişkisi ile nazara veriyor.

 

Şöyle ki;

 

*Bahusus, nasıl ki o hazretin yaralarından neş'et eden kurtlar kalb ve lisanına ilişmişler. Öyle de, bizleri, GÜNAHLARDAN GELEN YARALAR VE YARALARDAN HASIL OLAN VESVESELER, ŞÜPHELER—neûzu billâh—MAHALL-İ İMAN OLAN BÂTIN-I KALBE İLİŞİP İMANI ZEDELER VE İMANIN TERCÜMANI OLAN LİSANIN ZEVK-İ RUHANÎSİNE İLİŞİP ZİKİRDEN NEFRETKÂRÂNE UZAKLAŞTIRARAK SUSTURUYORLAR*.

 

Demek ki, GÜNAHLAR adeta bir kuluçka merkezi gibi; çeşitli manevi yaralara bu yaralar vesvese üreten vehim kaynaklarına ve şüphelere yataklık yapıyor….. İnsan ait letaif ve efkarı kirlendiriyor.Köreltiyor, manen ölümünü intaç ediyor….(Kötü hasletler, batıl itikadlar, günahlar, bid’alar, manevi kirlerden olduklarını unutmamalıyız. Lem’alardan bir Haşiye)

 

İnsan zamanla iştigal ettiği mesleğin rengi ile boyanır. Hadsiz yükselmeye ve düşmeye uygun yaratılmış mahiyeti ilgilendiği alana göre hareket kazanır. Nurani manalar zülmani olanlarla bir arada durmaz.  Ve o karanlık alemi terk ederler. Adeta insan seyyiatı ile baş başa kalır ve nefsani ve şeytani tacize korunmasız bir şekilde açık hale gelir. Bu noktada vesvese etkin bir silahtır. Şüphe ise vesvesenin derinleşmesine tesirli bir şekilde hizmet eden manipülasyona erişim hakkı veren panik bir duygu ve kurguya döner. Mugalata ve cerbeze esaslı tüm desiseler kaygı bozukluğu ve zihinsel ataklara dönüşmüş aklı etkisi altına alıp dalalete sürükler. İnsanlar maneviyattan zevk almaz hale gelir. Resmi , içinde rikkat ve ulvi hüzünler barındırmayan, sevgisi yağmalanmış bir  marifet ve muhabbet zıddına inkılap ederek …….. insan elde edemediğine düşmandır………. kisvesi ile Rabbisini anmaktan, ondan konuşmaktan uzaklaşır ve ona ait tüm değerlere düşmanlık etmeye başlar. Bir anlamda itaatten uzaklaşarak isyana bulaşan iblisin temsilci taşkın ve azgın rolünü üstlenir.

Bir başka yönüyle de ahsen-i takvim liyakatini yitirdiğinden tard edilir. Kalp cevheri muzır şeylerle iştigali nedeniyle karardığından ve nedametle parlatılmadığından  kapısı muhabbete ,marifete, zarif şeylerden ve hakikatten zevk olmaya  karşı  kilitlenir.

 

*Evet, günah kalbe işleyip, siyahlandıra siyahlandıra, tâ nur-u imanı çıkarıncaya kadar katılaştırıyor. Herbir günah içinde küfre gidecek bir yol var. O günah, istiğfarla çabuk imha edilmezse, kurt değil, belki küçük bir mânevî yılan olarak kalbi ısırıyor*.

 

Bu paragrafta günahın devamlı olması durumunda kalp üzerinde yaptığı ölümcül etkiden söz edilmiş. Kanser hücresi gibi kendi namına alan hakimiyeti için nasıl ilerlediğini göstermiş. Başarılı olduğunda ise kalbin nurunu kaybederek katılaştığını, hiçbir letafetinin kalmadığını, camid bir nesneye döndüğüne yani öldüğüne işaret etmiş.

Bununla birlikte her bir Günahın küfre olan sebeb olan bir yönünün olduğu söyleyerek,

Günaha acil bir müdahalenin gerektiğini, günahta ısrar etmeden , istiğfara yönelmenin mutlak lüzumunu nazara verdikten sonra ..günahın işlemesinin terki olmayıp tesiri tövbe ile  izale edilmediğinde bir manevi yılanın insanın kalbine çöreklenmesi ve sürekli olarak taciz etmesine karşılık,  fıtri ret ve tahammülsüzlüğün  tepkisini susturmak için girilecek arayışlara işareten şöyle demiş;

 

*Meselâ, utandıracak bir günahı gizli işleyen bir adam, başkasının ıttılaından çok hicap ettiği zaman, melâike ve ruhaniyâtın vücudu ona çok ağır geliyor. Küçük bir emâre ile onları inkâr etmek arzu ediyor*.

 

*Hem meselâ, Cehennem azabını intaç eden büyük bir günahı işleyen bir adam, Cehennemin tehdidâtını işittikçe istiğfarla ona karşı siper almazsa, bütün ruhuyla Cehennemin ademini arzu ettiğinden, küçük bir emâre ve bir şüphe, Cehennemin inkârına cesaret veriyor*.

 

*Hem meselâ, farz namazını kılmayan ve vazife-i ubudiyeti yerine getirmeyen bir adamın, küçük bir âmirinden küçük bir vazifesizlik yüzünden aldığı tekdirden müteessir olan o adam, Sultan-ı Ezel ve Ebedin mükerrer emirlerine karşı farzında yaptığı bir tembellik, büyük bir sıkıntı veriyor. Ve o sıkıntıdan arzu ediyor ve mânen diyor ki, keşke o vazife-i ubudiyeti bulunmasaydı! Ve bu arzudan, bir mânevî adâvet-i İlâhiyeyi işmam eden bir inkâr arzusu uyanır. Bir şüphe, vücud-u İlâhiyeye dair kalbe gelse, kat'î bir delil gibi ona yapışmaya meyleder; büyük bir helâket kapısı ona açılır. O bedbaht bilmiyor ki, inkâr vasıtasıyla, gayet cüz'î bir sıkıntı vazife-i ubudiyetten gelmeye mukabil, inkârda milyonlarla o sıkıntıdan daha müthiş mânevî sıkıntılara kendini hedef eder. Sineğin ısırmasından kaçıp yılanın ısırmasını kabul eder*.

 

Ve hâkezâ, bu üç misale kıyas edilsin ki "Kazandıkları günahlar, kalblerini kaplayıp karartmıştır." Mutaffifîn Sûresi, 83:14. sırrı anlaşılsın.

İşte bu üç paragraftan da anlaşılacağı üzere, GÜNAH işlemenin ve şeyatn tarafından günaha teçvik edilmenin en nihaye çıktısı imanın ve itaatin terkine yöneliktir.

Çünkü insanın imtihanı şeriat sahibinin koyduğu şartları kabul ve emre itaat  saikiyle rızasına vasıl olup olamayacağı ile ilgilidir.

Masiyet tüm mahiyetiyle bu karşılıklı rıza yolculuğunu sabote eden bir içeriğe sahiptir.

Gerek sıkıntı, gerek sıkıntının neden olduğu sefahet, sefahetin sebep olduğu deni zevk ve düşkünlükler insanı ulvi gayesinden aşağıya çeken sefilliklerdir.

Bu meyanda insan emanet verilen ve istimali müşahhas bir şekilde altıncı sözde tarif ve talim edilen şekliyle Allah kul olmak ile işlemek ve iman ile işlenmek neticesinde bu dünyevi ve uhrevi ıstıraptan kurtulmak Rabbimizin  halv ve inayeti ile mümkündür.

…

……… *Şimdi satmaya bakacağız. Acaba o kadar ağır bir şey midir ki, çokları- nefsi ve malını Allah’a -  satmaktan kaçıyorlar*?

 

*Yok, kat’a ve asla! Hiç öyle ağırlığı yoktur*.

 

1-      *Zira helâl dairesi geniştir, keyfe kâfi gelir*.

2-      *Harama girmeye hiç lüzum yoktur*.

3-      *Ferâiz-i İlâhiye ise hafiftir, azdır*.

 

Ve,

 

*Allah’a abd ve asker olmak öyle lezzetli bir şereftir ki, tarif edilmez*.

*Vazife ise, yalnız bir asker gibi*,

 

1- *Allah namına işlemeli, başlamalı*.

2- *Ve Allah hesabıyla vermeli ve almalı*.

3-*Ve izni ve kanunu dairesinde hareket etmeli, sükûnet bulmalı*.

4-*Kusur etse, istiğfar etmeli*.

5- “ *Yâ Rab, kusurumuzu affet. Bizi kendine kul kabul et. Emanetini kabzetmek zamanına kadar bizi emanette emin kıl. Âmin* ” *demeli ve Ona yalvarmalı*.

 

“ *Yâ Rab, kusurumuzu affet. Bizi kendine kul kabul et. Emanetini kabzetmek zamanına kadar bizi emanette emin kıl. Âmin* ”

Mütalaa Ders notları 22: Cenâb-ı Hak seni ademden vücuda ve vücudun pek çok eşkâl ve vaziyetlerinden en yükseği Müslim sıfatı ile insan suretine getirmiştir.

 

*Konuyu ilgili bölüm başından ele alacağız*.

 

*İ'lem eyyühe'l-aziz*!

 

*Cenâb-ı Hak seni ademden vücuda ve vücudun pek çok eşkâl ve vaziyetlerinden en yükseği Müslim sıfatı ile insan suretine getirmiştir*.

 

……..Bir insanın yaratılması, varlığının irade edilmesi, adem ile vücut arasında ki icadının ihtiyar edilmesi ona sonsuz bir varlığın bahşedilmesi  nimet noktasında kolay kavranacak bir şey değildir……………. *Hattâ, Onuncu Sözde işaret edildiği gibi, bir zaman, küçüklüğümde, hayalimden sordum: "Sana bir milyon sene ömür ve dünya saltanatı verilmesini, fakat sonra ademe ve hiçliğe düşmesini mi istersin? Yoksa, bâki fakat âdi ve meşakkatli bir vücudu mu istersin?" dedim. Baktım, ikincisini arzulayıp birincisinden "Ah!" çekti. "Cehennem de olsa bekà isterim" dedi*………  İşte üstadın bu ifadeleri ve sonundaki tabiri , var olmakla yok olmak arasında kapanmaz mesafenin  idrakini nazara veriyor.

 

Bu bağlamda hilkatin , yokluktan varlık alemine çıkarılma , irade edilen varlığın hadsiz ihtimaller içinde eşkalini belirleme, tasarlayıp şekillendirme, ona fiziki ve manevi bir özel bir kimlik verme süreçleri ile birlikte Said ve Şaki olmak beyninde imtihanını tayin etme esasında bir çok mertebesi, yaratılış basamakları, teşekkül aşamaları , ihsan ve inam dereceleri vardır.

 

Bu dersin giriş satırında eşgal vaziyetlerinin en yükseği ve muhterimi olan Müslim Sıfatına ve İnsan suretindeki azim nimete dikkat çekilmiş.

 

Hatta bu konunun ehemmiyetini, insanın nazlanan nefsine Mektubat ta şöyle ders vermiş;

 

*Ey insan-ı müştekî! Sen mâdum kalmadın, vücut nimetini giydin, hayatı tattın, câmid kalmadın, hayvan olmadın, İslâmiyet nimetini buldun, dalâlette kalmadın, sıhhat ve selâmet nimetini gördün, ve hâkezâ... Ey nankör! Daha sen nerede hak kazanıyorsun ki, Cenâb-ı Hakkın sana verdiği mahz-ı nimet olan vücut mertebelerine mukàbil şükretmeyerek, imkânât ve ademiyat nev'inde ve senin eline geçmediği ve sen lâyık olmadığın yüksek nimetlerin sana verilmediğinden, bâtıl bir hırsla Cenâb-ı Haktan şekvâ ediyorsun ve küfrân-ı nimet ediyorsun*?...Demiş.

 

Demek insan kendi yaratılışı özelinde kendini mütefekkirane ele aldığında, ademden vücuda, vücuttan şekillendirildiği surete, suretten mazhar olduğu sıfatlara, sıfatlardan kendini içinde bulduğu nimetlere kadar bir çok şeyi nazara almalı ki, bu külli ihsanı bir derece fehmetsin.

 

Hasseten nimetlerin en camii İman sahibi bir Müslüman olarak hayata mazhar olmak olduğundan çok daha farklı bir hususiyeti vardır.

Çünkü ona hidayet yolu ile nimetlerin en büyüğü verilmiş , bu hakikatin içinde olan bir çok güzellik ve kerem hem dünya da hem de uhrada önüne serilmiş olduğundan insanın dünyasında bambaşka bir ehemmiyete haizdir.

 

Hatta bu manaya delalet eden ……“*Kim, Rab olarak Allah’tan, din olarak İslam’dan, Resul olarak Muhammed’den razı oldum, derse cennet ona vacip olur*!” Hadis-i şerifi ; hem bu ihsanı idrak etmek hem de bu şekilde bir mukabelede bulunulmasını iktiza etmektedir.

 

Hem yine bu ciddi derinliği … “*Kaza ve kaderime razı olmayan, beğenmeyen ve gönderdiğim belalara sabretmeyen, benden başka Rab arasın! Yeryüzünde kulum olarak bulunmasın*!”…….meyanında beyan buyrulan hadis-i kudside  yine , ademden vücuda , vücuttan mazhar olunun sair maddi ve manevi nimetlere yönelik  gafil bulunmayı kabul etmeyen Rububiyet hakkının ilamı yapılmıştır.

 

Evet, giriş satırlarının devamında;

 

*Mebde-i hareketin ile son aldığın suret arasında müteaddit vaziyetlerin, menzillerin ve etvar ve ahvâlin herbirisi sana âit nimetler defterine kaydedilmiştir*… Denilmiş…

 

Yani yaratılış bir kast ve irade ile gerçekleştiğinden evvelden ahire tüm zaman ve hareketleri de kuşatmaktadır. Bu bağlamda ifade edilen “Mebde-i hareket”  ile insan bedenine ruhun verilmesi ile başlayan ilk kımıldanış ile birlikte, yıllarca içinde oturulan vücudun son aldığı şekle kadar girdiği vaziyetler, tavırlar, haller gibi ne varsa kişiye verilmiş nimetler olarak mizan defterine, yüzleşme vesikasına, şahadet sayfalarına yazılmıştır.

 

Evet, yine devam eden alt satırda;

 

*Bu itibarla, senin geçirmiş olduğun zaman şeridine elmas gibi nimetler dizilmiş, tam bir gerdanlık veya nimetlerin envâına bir fihriste şeklini veriyor*….ifade edilmiş…

 

Yani insanın hayat çizgisi üzerinde her biri paha biçilmez elmas gibi nimetler dizilmiş, bir gerdanlık gibi nimetlerin türleri onu sarmış, yaşamı tüm bu ihsanı üzerinde toplayan ve okutan bir fihriste mahiyeti kazanmış…

 

Bu hatırlatmalar insanı nimetleri tadat etmeye sevk eden, yâd ettirmek ve düşündürmekle   fıtrat üzerine fatırına vefa göstermesi gereken  bir kulluk idrakinin kapısını çalmaktır.

 

Bu yönlendirici  durumu Ayet-i Kur’aniyede de  görmekteyiz. Şöyle ki;

 

"*O Allah ki, gökleri ve yeri yarattı, gökten de bir su indirdi ki, onunla sizin için rızık olarak meyvelerden bitirdi. Onun emriyle denizde seyretsinler diye gemileri sizin hizmetinize verdi. Nehirleri de yine sizin hizmetinize verdi. Birbiri ardınca dönüp duran güneşi ve ayı da sizin hizmetinize verdi. Geceyi ve gündüzü de sizin hizmetinize verdi. O, sözünüz ve halinizle istediğiniz herşeyden size verdi. Allah'ın nimetlerini saymaya kalksanız, saymakla bitiremezsiniz*." İbrahim Sûresi, 14:32-34.

 

………………… *Yani, istidat ve ihtiyac-ı fıtrî lisanıyla insan ne istemişse, bütün verilmiş. İnsana olan nimet-i İlâhiye tâdât ile bitmez, tükenmez. Evet, insanın madem bir sofra-i nimeti semâvât ve arz ise ve o sofradaki nimetlerden bir kısmı şems, kamer, gece, gündüz gibi şeyler ise, elbette insana müteveccih olan nimetler had ve hesaba gelmez*………..

 

Evet, insan ihtimamlı bir surette yaratılmış, tüm maddi ve manevi ihtiyaçları karşılanmış bir surette hayat sahnesine gönderiliyor.

 

Kendisine verileler hakkında iradeli bir varlık olduğundan ihtiyari bir yükümlülük, verilmeyenler için ise mükellefiyetten düşürülme hükmü veriliyor. Hayat mazhariyetler ve kabiliyetler arasında bir denklik üzerine inşâ edilmiştir. Hiç kimse kendi penceresinden bakarak başkasının hayatında gördüğü –kendince- olumluluk ve olumsuzluklar üzerinden doğru ve hakiki bir değerlendirme yapamaz. Yaparsa hata eder.

 

Allah yarattığı her kulu ile mahsus bir ilgisi, onun için irade ettiği takdiri, onu mazhar kıldığı hayattaki şartlara göre eğilim ve yönelimlerine bakan temayül tayinleri, uyarıcı ve lezzetlendirici özelliklerin işlevi ile ilgili donatılmış hisleri, algı ve öğrenim mahiyetine göre düşüncelerini hareketlendiren, işleten ve işleyen bir yakınlığı vardır. Hatta bu öyle özel bir ilişkidir ki, insan istese de tüm her şeyini bir başkasına tam anlamıyla anlatamaz. Mutlaka bir eksiklik bir gediklik bırakır. Konunun sır tarafını saklar. Çok çok sevse de ondan gizler. Nefsi istese kalbi söyletmez vs. İşte bu ahval bir anlamda Allah’ın onunla kendi arasında yeniden başlamak, ilişkiyi tazelemek, değişim ve dönüşüm girişimlerinde hammadde olarak ihtiyat ettirdiği nimetlerdendir. Ki, o aşinalıkla ülfeti canlansın yine ona firar edecek tanışıklığı muhafaza edilsin…

 

Dolayısıyla kulunu en iyi Allah bilir , çünkü o herşeyi ile yanlızca O’nun eseridir.

 

İşte bu babda bir kurbiyet ve akrebiyet esrarı zikredilmiş oldu…Kim idrak etse sırrına sahip olsun…Kendinin yalnız sahibine  ifşa etsin………………..

 

Evet , şimdi asıl bab’a  muhtasar bir giriş yapalım..Orada demiş;

 

*Binaenaleyh, geçirmiş olduğun vücudun her menzilinde ve vaziyetinde, etvarında, ahvâlinde*,

 

Yani var edilişi ve mahiyetini idrak edip sorumluluk dairesine girişinle beraber hayat yolculuğun esnasında girdiğin her hal,aldığın her tavır, sana isabet ettirilen ve ihtiyaç  heybene konulan her azık için:

 

*Nasıl bu nimete vâsıl oldun?* ………..Yani ne yaptın da bu nimeti yanında buldun…

 

*Ne ile müstahak oldun*? …………Yani ne iş işledin de bu inama müstahak edildin …

 

*Ve şükründe bulundun mu*?" *diye suale çekileceksin*. ……….

 

Burada sadet harici hassas bir nokta var ona kısa bir atıf yapılması düşünüldü. O da şudur;

 

Bu sorular hakikati ortaya çıkarmak, hakiki müessiri tespit etmek ve müsebbip’ ül esbaba  hakkını vermek , tahdis-i nimet etmek, acz ve fakrını görmek , asıl mal sahibinin kim olduğunu düşünmek , havl ve kuvvetin nereden geldiğini  idrak etmek gibi yönlendirici bir etkiye  haizdir.

 

Meselâ,

 

*Nasıl bu nimete vâsıl oldun*? *Ne ile müstahak oldun*?.......Suallerine  hakiki ve şuurlu bir Mü’min cevap verirken tüm bu terettüp süreçlerini Allah’ın ifa ve itası şeklinde görür ve Mün’im-i Hakikiyi anar ve ona şükreder.

 

Ama vasat bir Müslüman’a bu soru sorulsa …………. İntibak intibah olmaz ise ; çok çalıştım, tırnaklarımla kazıdım, aç susuz uykusuz kaldım gibi say’ini ileri sürse…………………Maşâallah.. seni yokluk alemlerinden çıkartıp varlık alemine getiren, hayat nimetine mazhar eden , nimetlerini senin çalışmana ve gayretine bir ücret olarak veren, onun kader planında işleyip işleneme karşılık sana tayin ettiği ücreti mal,mülk, evlat  ve sıhhat şeklinde ödeyen zata , bu ihsanlarına karşılık şükür ettin mi diye sorulabilir……….

 

Peki sorunun sorulmasını  ders sadedinde icap ettiren hikmet nedir.. 

 

*Çünkü, vukua gelen haller suale tâbidir*.

 

Yani hadise artık netlik kazanmış, görünür olmuş, tesirini ve varlığı icra etmiş, bir şeylere temas etmiş, onunla bir alış veriş gerçekleşmiş ve bu temas ve iltibastan – Hukukullah, Hukuku  İbad , Hukuku Eşya, Hukuku Mevcudat  gibi- bazı haklar husule gelmiş, dolayısıyla hadisenin etki sahası sorumluluk alanını da belirleyip faili duruma karşı mükellef kılmış…

 

*Amma imkânda kalıp vukua gelmeyen şeyler suale tâbi değildir*.

 

Yani olabilirdi olmadı, meydana gelebilirdi gelmedi, orada vardı ama işlemedi, bir şeye temas ve etki etmedi ise o şeyler tesir mahiyetinde olsa da sahada aktif olup iltibasa neden olmadığından ve bizzat mesul faili bulunmadığından sorumluluk yoktur ve  her hangi bir işleme ve de suale tabi değildir.

 

Ancak,

 

*Geçirmiş olduğun ahvâl, vukuattır*.

 

Yani bizzat içinde olduğun ,sende hale dönüşen, seni  etkileyen ve tavır alamaya sevk eden yaşadığın şeyler vaki olduğundan bu içeriğe sahip her şey senin mükellefiyetin dahilindedir.

 

Bununla birlikte istikbal senin için meçhul olduğundan ve o zaman etki ve etkileşiminden bizzat sorumluluk gerektiren şekilde mükellef olmadığından;  gelecekle ilgili olarak yaşamadığın şeyler yüzünden geçmiş zaman ve hali hazırdaki zamanda gibi sorumlu değilsin.

 

Yani;

 

*Gelecek ahvâlin ademdir. Vücut mes'uldür, adem ise mes'ul değildir*.

 

*Öyle ise, mâzide şükrünü edâ etmediğin nimetlerin şükrünü kaza etmek lâzımdır*….

 

Yani madem yaşadığımız şeyler bizi vaki olması hasebi ile sorumlu kılıyor. ve madem nimet olarak verilmişler. Ve madem hayat yolunun üzerinde bu nimetler elmas gibi değerli bir şekilde dizilmişler, hem madem boynumuza  bir gerdanlık gibi asılarak  yaşantımızı süsleyip ömrümüzü tezyin etmişler, hem madem Hâlıkımız tarafından ihsan edilerek, bize olan rahmet, merhamet ve muhabbetini göstermişler onların üzerine gerilmiş, ülfet ve gaflet örtüsünü kaldırıp, alışkanlık gubarını silkitip üzerimize farz olan yaratılış şükrü şümulünde bir bilinç ve niyete kast ile hakiki hatır sahibi  hatırlayıp ,etmediğimizi veya yeterli tadat etmediğimiz nimetleri yâda getirip hamd ve şükrümüzün kazasını ifa etmeliyiz…  Yemekte çekmeyi unuttuğumuz besmele için ..nasıl “ *bismillahi evvelehû ve ahirahû* ” diyorsak , “ *Elhamdulillahi evvelehû ve ahirahû*” kabilinden mazimizde bulunan nimetlere şükretmeli ,hamd kefaretini ödemeliyiz…

 

…

..

.

 

 

Mütalaa Ders notları 21: İnsan fıtraten gayet zayıftır..

 

Bu bölümde belagat olarak manalar arasına geçişteki bağlayıcı kelime ( hâl bu ki – oysa – Oysa ki – üstüne üstelik  ) gibi kullanım şekline sahip HÂLBUKİ kelimesidir.

" *İnsan fıtraten gayet zayıftır*.

*Halbuki* ( yani bu zayıf yaratılışı nedeni ile ) *her şey ona ilişir, onu müteessir ve müteellim eder*.

*Hem gayet âcizdir*. *Halbuki* ( yani bu güçsüzlüğü nedeni ile)  *belaları ve düşmanları pek çoktur*.

*Hem gayet fakirdir*.  *Halbuki ( yani fakir oluşu nedeni ile )  *ihtiyacatı pek ziyadedir*.

*Hem tembel ve iktidarsızdır*. *Halbuki*  (oysa  bu haline karşılık) *hayatın tekâlifi gayet ağırdır*.

*Hem insaniyet onu kâinatla alâkadar etmiştir*.  *Halbuki* ( bu alakadarlık hali münasebetiyle) *sevdiği, ünsiyet ettiği şeylerin zeval ve firakı, mütemadiyen onu incitiyor*.

*Hem akıl ona yüksek maksatlar ve bâki meyveler gösteriyor*.  *Halbuki * ( yani aklının ona gösterdiği ve onu davet ettiği yaratılışına ait gayeleri  yaşamak adına  ) *eli kısa, ömrü kısa, iktidarı kısa, sabrı kısadır*."

 

Bu dersin geçtiği konuda bu  hadsiz zaaf ve aczin , fakr ile hayat yükünün , diğer yandan aklın mahiyetinde olan işleyiş ve alakadarlığın getirdiği her şeyle ilgililik halinin insan , fikir, ruh ve kalp alemlerinden yaptığı baskının ancak Allah ‘a kulluk penceresinden giren enfas ile nefeslenebileceğini ifade etmektedir.

 

Peki insan fıtratında bu sistemin kurulmasından maksat nedir diye bir suale karşı, yine sözlerden bir pasaj paylaşalım :

 

1-      ACZİNİ BİLİP KUDRET-İ İLAHİYEYE İLTİCA,

2-      ZAAFINI GÖRÜP KUVVET-İ İLAHİYEYE İSTİNAD,

3-      FAKRINI GÖRÜP RAHMET-İ İLAHİYEYE İTİMAT,

4-      İHTİYACINI GÖRÜP GINA-İ İLAHİYEDEN İSTİMDAD,

5-      KUSURUNU GÖRÜP AFF-I İLAHÎYE İSTİĞFAR,

6-      NAKSINI GÖRÜP KEMÂL-İ İLAHÎYE TESBİHHAN OLMAKTIR……….. 30. Söz

 

Biz konuya bir babla daha işaret ederek , sair noktalarını risale-i Nur’un konuyla ilgili şümüllü derslerine havale ediyoruz İnşâallah

 

……… İnsan ise, dünyaya gelişinde, herşeyi öğrenmeye muhtaç ve hayat kanunlarına cahil; hattâ yirmi senede tamamen şerâit-i hayatı öğrenemiyor. Belki âhir ömrüne kadar öğrenmeye muhtaç, hem gayet âciz ve zayıf bir surette dünyaya gönderilip, bir iki senede ancak ayağa kalkabiliyor. On beş senede ancak zarar ve menfaati fark eder; hayat-ı beşeriyenin muavenetiyle, ancak menfaatlerini celp ve zararlardan sakınabilir.

 

Demek ki, insanın vazife-i fıtriyesi, taallümle tekemmüldür, dua ile ubûdiyettir.

 

Yani, “Kimin merhametiyle böyle hakîmâne idare olunuyorum? Kimin keremiyle böyle müşfikane terbiye olunuyorum? Nasıl birisinin lütuflarıyla böyle nazeninâne besleniyorum ve idare ediliyorum?” bilmektir; ve binden ancak birisine eli yetişemediği hâcâtına dair *KÀDIU’L-HÂCÂTA LİSAN-I ACZ VE FAKR İLE YALVARMAKTIR VE İSTEMEK VE DUA ETMEKTİR. YANİ, ACZİN VE FAKRIN CENAHLARIYLA MAKAM-I ÂLÂ-YI UBÛDİYETE UÇMAKTIR*….. 23. Söz

 

 

Mütalaa Ders notları 20: FİLİSTİN HAKKINDA

Alem-i islâmın çilesi, bitmeyen sorunu ve kanayan yarası olan Filistin hadisesine kader nokta-i nazarından bakmaya çalışacağız.

 

Bediüzzaman Said Nursî Hazretlerine konuyla ilgili sorulan soruya verdiği cevabı mehaz yapıp onun üzerinden meseleyi anlamaya çalışacağız.

 

*Fakat bu Filistin meselesinde; hubb-u hayat ve dünyaperestlik hissi değil, belki enbiya-yı Benî İsrailiyenin mezaristanı olan Filistin, o eski peygamberlerin kendi milliyetlerinden bulunması cihetiyle, bir cihette bir ehemmiyetli hiss-i millî ve dinî olmasından, çabuk tokat yemiyorlar. Yoksa, koca Arabistan’da az bir zümre hiç dayanamayacaktı, çabuk meskenete girecekti*.

Said Nursî (R.A)

 

Bu cevap içerisinde dikkat çeken önemli bir esas olduğu görülmektedir.

 

Söz konusu esas, Yahudilerin Filistin’e olan şiddetli arzularının nedeninin dünyevi değil;  kendi inançlarına göre benimsedikleri değerler üzerinden sahip oldukları dini ve o topraklarda bulunan eski peygamberlerin kendi milletlerinden olması hasebiyle hissettikleri milli duygulardaki samimiyetlerinden gelen duygu ve durum hali olduğudur.

 

Dolayısıyla bu kuvvetli istek ve sergilenen şiddetli iradenin manevi boyutunun bulunması onların bu topraklarda tutunmasını ve kökleşmesini netice vermiştir.

 

Bununla birlikte geliştirdikleri birçok strateji, tahkir gördükleri dünyada onları etkin ve yönetici konuma getirmiştir.

 

Şimdi bu sonuçtan Yahudiler lehine bu gelişim sürecini kader planında destekleyen kanuna baktığımızda iki husus öncelikli olarak nazara gelmektedir.

 

Bunlardan biri Yahudilerin dünyevi ikballerini manevi duygularının kuvveti ile elde ettikleri.

 

Diğeri ise bu kazanım şartının tam zıt anlamıyla, Filistin özeli ve İslâm âlemi genelinde bu toprakları iman ve din bilinci ile muhafaza etmenin dini ve din milliyeti namına hissi muhafazasının gerekli olan kuvvet, isteklilik ve stratejiye sahip olmamasıdır diyebiliriz.

 

Ayrıca, Yahudi planı ve amaç-hedef uygulamaların ferasetten kaçmış olması, nazar-ı hikmetin perdelendiği hakikatini göstermektedir.

 

Bu bağlamda asıl görmemiz gereken sonuçların saha hâkimiyeti değil, bu sonuçları lehe çevirecek manevi yasaları gözlemleyip, elden kaçan ipin ucunu yakalayıp geri sarmak ve bu söküğün nasıl onarılacağını ilahi kanunların içinde bulmak olmalıdır.

 

Mevcut şartlara bakıldığında söz konusu işleyişin sistemsel verileri elde edilse bile , yukarıda ifade edilen bulmak ve onarmak hakkındaki önermenin gerçekleşmesi pek mümkün görünmemektedir.

 

Çünkü ümmet beyninde ihtilaf çok derindir.

İttihat için şimdilik kavi nedenler akıl ve kalpte iradi olarak tesis edilememektedir.

Bu duruma bir anlamda şu hadis-i şerif işaret etmektedir.

 

Peygamber Efendimiz ( s.a.v ) buyurdular,

 

Öyle bir zaman gelecek ki;

Aç insanların yemek kabına üşüştüğü gibi, kafirler sizin üzerinize üşüşecekler.

Sahabe:  Ya Rasulallah, o zaman sayımız azmı olacak? Derler.

Efendimiz ( s.a.v ) Hayır, çok olacaksınız ama sizin çokluğunuz su üzerindeki saman çöpünün çokluğu gibi olacak, ağırlığınız olnayacak. Birde VEHM hastalığına yakalanacaksınız.

Sahabeler:. Vehm hastalığı nedir ? Diye sorar.

Efendimiz ( s.a.v ) “Dünyayı çok seveceksiniz, Ahireti unutacaksınız. “Buyurdular.

( Ebu Davut, Melâhim-5 (4297). 

 

Evet, yukarıda zikredilen hadis-i şerif ışığında VEHM hastalığına baktığımızda , Dünya sevgisini meydana çıkartan ve insanların manevi dünyalarında o sevgiyi vaz geçilmez kılan bir çok detay ortaya çıkmaktadır.

 

Bu detaylar çok yönlü olarak muhakemeyi baskılayan, doğruyu yaşama irade ve isteğinin eğilimini kıran özelliğe sahiptir. Bu öyle bir körlük yapılanmasıdır ki, insanları zalim,facir,fasık, münafık , kafir olanlara bile muhabbetle ve tarafgirlikle  baktırıp maddi ve manevi kuvvet vermeye kadar götürmektedir.

 

Örneğin:

 

…………. *Bu asrın acib hâssasındandır ki: Elması elmas bildiği halde, camı ona tercih eder. Bu asırdaki ehl-i imanın fevkalâde safderunluğu ve dehşetli canileri âlîcenabane affetmesi ve bir tek haseneyi ve binler seyyiatı işleyen ve binler manevî ve maddî hukuk-u ibadı mahveden adamdan görse ona bir nevi taraftar çıkmasıdır*.

 

*Bu suretle ekall-i kalil ( az’ın azı ) olan ehl-i dalalet ve tuğyan; safdil taraftar ile ekseriyet teşkil ederek, ekseriyetin hatasına terettüp eden musibet-i âmmenin devamına ve idamesine belki teşdidine kader-i İlahîye fetva verirler; biz buna müstahakız derler*….. R.N

 

………… *Umumî musibet, ekseriyetin hatasından ileri gelmesi cihetiyle, ekser nâsın o zalim eşhasın harekâtına fiilen veya iltizamen veya iltihaken taraftar olmasıyla manen iştirak eder, musibet-i âmmeye sebebiyet verir* …… R.N

 

Yani bu taraftarlık ve heva-i nefisten gelen hoş görü ve alıştığı menhus bir lezzetin iştiyakı ve kaybetme korkusuyla onların safına geçerek, kendi kuvve-i maneviyelerini kırıp, onların zulüm kuvvetleri arttırıp başlarına bela ederler. Korkak ve pısırık olan o adi insanları cüretkâr canavar yapar ve bu hatalarını ise onların lehinde bulunmak ile meşrulaştırma eğilimine girerler.

 

Oysa…..

 

“ *Zulmedenlere en küçük bir meyil dahi göstermeyin; yoksa Cehennem ateşi size de dokunur*.” Hûd Sûresi, 11:113………. *âyet-i kerimesi fermanıyla, zulme değil yalnız âlet olanı ve taraftar olanı, belki ednâ bir meyil edenleri dahi dehşetle ve şiddetle tehdit ediyor. Çünkü, rıza-yı küfür küfür olduğu gibi, zulme rıza da zulümdür* ….R.N

…………

Demek ki ehl-i küfür ve dalaletin ehl-i islâm üzerindeki tasallut ve alan hakimiyeti kurmaya neden olan en tesirli sebepler, inanların dünya ve içindekilere olan sevgisi, öğretilmiş çıkarcılık, kardeşliğe mani olan rekabet ve haset duygusu, merhamet-i perdeleyen cimrilik , hakikat-i hali görmeye mani tembellik,  kulak tıkatan konfor, kolay kazanma , bencil hırslar , nefsani düşkünlük, ehl-i dünyanın tüm tekliflerine olumlu yanıt veren alışkanlıklar , intibaha imkân vermeyen derin gaflet uykularıdır.

 

Durum böyle olduğunda savunma hattı nefersiz kaldığından , tesirli bir şekilde hakkı müdafa etmek imkansız olur.

 

Çünkü kader planında insan hak etmediği bir şeyi alamaz.

 

Sahip olmadığı değerlerin şefaatini bekleyemez… ( Allah’ın atası imdada yetişse o başka)…

……..

Evet bir meselede şuur kaybolduğunda , haklar yer değiştirdiğinde , mağlubiyet sebeplerini karşılayacak bilinçli kefaret bulunmadığında, yıpratıcı ve güç kırıcı sebeplerin ağırlığı hareketi engellediğinde , umutsuzluk rahmeti perdelediğinde Rahmet-i İlahiye musibette olsa harici unsurların yapacağı dengelemeye izin verir.

 

Çünkü  söz konusu çıktıya neden olan rehavet ancak şiddetli ikaz ile terk edilebilir. Ve birikmiş olan seyyiat ve gaflet tortuları ancak kuvvetli hadisat rüzgârları ile temizlenebilir.  Bu nedenle acı da olsa Rahmet-i İlahiyedendir.

 

Neticesi itibariyle ayn-ı adalet ve şefkattir.

 

Ve de zalimlerin zulmünü onlar hakkında sabitlemek ……………………………… *Nev-i beşer, bu son Harb-i Umuminin eşedd-i zulüm ve eşedd-i istibdâdı ile ve merhametsiz tahribâtı ile; ve bir tek düşmanın yüzünden yüzer mâsumu perişan etmesiyle; ve mağlûpların dehşetli me'yusiyetleriyle; ve gâliplerin dehşetli telâş ve hâkimiyetlerini muhâfaza ve büyük tahribâtlarını tâmir edememelerinden gelen dehşetli vicdan azablarıyla* …R.N …………………. başbaşa bırakıp , yaptıkları tahribi düzeltme eğilimlerinin lehinde bir ikmale izin vermemektir… ( yani ortaya çıkan şehadetler ,sadakaya inkılap edip cennet nimetine dönen mal ve mülkler ile hesabı kapatmak,zalimleri cinayetlerinin neticesi olan cehennem hükmünü boyunlarına asmaktır.)

……..

*Hissemizin sebebi, erkân-ı İslâmîde ihmal ve terkimizdi. Zira Hâlık-ı Teâlâ yirmi dört saatten bir saati istedi*.

 

*Beş vakit namaz için yalnız o saati, bizden yine bizim için emretti, hem istedi. Tembellikle terk ettik, gafletle ihmal oldu. Şöyle de ceza gördük: Beş senede, yirmi dört saatte daima tâlim ve meşakkatle tahrik ve koşturmakla bir nevi namaz kıldırdı*.

 

*Hem senede yalnız bir ay oruç için nefsimizden istedi. Nefsimize acıdık. Keffâreten beş sene cebren oruç tutturdu*.

 

*Kendi verdiği maldan, kırkından ya onundan birini zekât istedi. Buhl ile hem zulmettik, haramı karıştırdık, ihtiyarla vermedikti. O da bizden aldırdı müterâkim zekâtı. Haramdan da kurtardı. Amel, cins-i cezadır. Ceza, cins-i ameldir*.

 

*Salih amel ikiydi: Biri müsbet ve ihtiyarî; biri menfi, ıztırarî. Bütün âlâm, mesâib, a’mâl-i salihadır; lâkin menfidir, ıztırarî. Hadis teselli verdi*.

 

*Bu millet-i günahkâr kanıyla abdest aldı, fiilî bir tevbe etti. Mükâfât-ı âcili: Şu milletin humsu dört milyonu çıkardı, derece-i velâyet, mertebe-i şehadet ile gazilik verdi, günahı sildi* ….R.N

….

 

Evet anlaşılıyor ki , islâm yaşanmadığı ve imanın gereğince hareket edilmediği zaman , Müslümanlar izzetlerini ve şereflerini kaybederek , zelil bir duruma düşmektedirler.

 

…… *Bana ıztırap veren,” dedi. “Yalnız İslâmın mâruz kaldığı tehlikelerdir. Eskiden tehlikeler hariçten gelirdi; onun için mukavemet kolaydı. Şimdi tehlike içeriden geliyor. Kurt, gövdenin içine girdi. Şimdi, mukavemet güçleşti. Korkarım ki, cemiyetin bünyesi buna dayanamaz. Çünkü düşmanı sezmez. Can damarını koparan, kanını içen en büyük hasmını dost zanneder. Cemiyetin basiret gözü böyle körleşirse, iman kalesi tehlikededir. İşte benim ıztırabım, yegâne ıztırabım budur. Yoksa şahsımın mâruz kaldığı zahmet ve meşakkatleri düşünmeye bile vaktim yoktur. Keşke bunun bin misli meşakkate mâruz kalsam da iman kalesinin istikbali selâmette olsa*! …….Bediüzzaman

 

Evet,

 

Aymazlığı devam ettiren sebeplerin asaba sirayeti , gaflet ve sefahatin imanın tesirini kırması , düşmanın lehinde bakan nazara sahip olmakla, muavenetten mahrum kalınması  mücazatın , mükafata mukaddeme olması esasıyla kaderi bir müdahalenin önünü açmaktadır.

 

Dolayısıyla şefkat ve rikkat gibi duygularımızı tahrik edecek olan musibetleri görmemiz ve bu acı ve elemlerin  kalbimizi yumuşatması , zalimlere karşı kalbimize sinmiş muhabbeti içimizden ulaştıracak kederlerin hislerimize sirayet etmesi ve bu menfi adaletin kefaretini temin edecek ahlar ve ofların rahmet-i ilahiyeyi  af ve mükafat yoluyla celp etmesine neden olacak bu hadiselere izin verilmektedir. 

 

Kalbi olan bu mukabelenin yanında elimizden gelen fiili karşılığa da yapmamız ayrıca bir zorunluluktur. Safımızı belli etmek , inanç ve taraftarlığımızı zahire çıkarmak, fikirsel ve fiziksel tepkimizi ortaya koymak , yanımızda olanı paylaşmak, ümmet olma bilinç ve sorumluluğumuzun bir göstergesidir.

 

……….*Haksızlığa karşı sükut etmek, hakka karşı bir hürmetsizliktir*.R.N

 

………. *Zalimler için yaşasın cehennem*… R.N

 

…….. *Evet, ben neseben ve hayatça avam tabakasındanım. Ve meşreben ve fikren, müsavat-ı hukuk mesleğini kabul edenlerdenim. Ve şefkaten ve İslâmiyetten gelen sırr-ı adaletle, burjuva denilen tabaka-i havassın istibdat ve tahakkümlerine karşı eskiden beri muhalefetle çalışanlardanım. Onun için, bütün kuvvetimle adalet-i tâmme lehinde, zulüm ve tagallübün ve tahakküm ve istibdadın aleyhindeyim*……. R.N

 

…….*TÜKÜRÜN ZALİMLERİN HAYÂSIZ YÜZLERİNE*!.....

 

….

 

 Evet,  ne Filistin zulmü ne de zalimlerin küçük büyük başka milletlere yaptıkları zulümleri ilanihaye devam etmez.

 

“……..*O kâfirler, kendilerine mühlet vermemizin kendileri hakkında hayır olduğunu sanmasınlar. Onlara mühlet vermemiz, günahlarının artması içindir. Onları zelil ve perişan eden bir azap vardır*….” (Âl-i İmran, 3/178)

Bu Allah’ın bir vaadidir.

 

Hem yine  Yahudi ırkı özelinde ;

 

Ebû Hüreyre’den (r.a.) nakledildiğine göre Rasulullâh (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: “ *Müslümanlarla Yahudiler savaşmadıkça kıyamet kopmayacaktır. O savaşta Müslümanlar (galip gelerek) Yahudileri öldürecekler. Ancak (bu hengamede bazı) Yahudiler, taşın ve ağacın arkasına saklanacaklar. Bu durumda taş veya ağaç; “Ey Müslüman, Ey Allah’ın kulu, şu arkamdaki Yahudidir, gel de onu öldür!” diye haber verecektir. Ancak ġarḳad ağacı müstesna, çünkü o, Yahudilerin ağaçlarındandır* .”

 

Bu hadis-i şerif sağlam senetli sahih bir hadis-i şeriftir.  Ancak taş ve ağacın ardında saklanan yahudiyi haber vermesi ancak bir ağaç türü de olsa GARKAD ağacının Yahudi’yi gizlemesi konusu nedeniyle teşbih yönü olduğundan analiz iktiza etmektedir.

 

Kısaca değinirsek ,  gizlilikte yürüttükleri sırlarının ifşa olması, gizli kimliklerinin bir çok alanda ortaya çıkması, insanlık umumiyetinde destekten mahrum kalmaları ve savaş koşullarının teknik ve teknolojik donanımı ve şecaatin ittifakı ile savaşılan Yahudilerin büyük oranda  imhası , hakimiyet ve tesirlerinin ortadan kalması gibi hakikatler cereyan edecektir.

 

GARKAD ağacı ise ihtiva ettiği kelime  kök anlamı ve mecaz manasıyla kendisini perde yapanları gizleyeceği anlaşılmaktadır. Bu ağaç yapış itibariyle 1 ile 3 metre arasında pek uzun olmayan , beyaz çiçekli, sık yapraklı ve şemsiye gibi yana açılan bir yapısı ve dayanıklılığı ile örtücü özelliği  olduğundan bir teşbih ihtiva ettiği düşünülmektedir.

 

Ve mecaz manası ile Yahudilerin kendi varlıklarını zamanın aktif unsurları ile saklaması muhtemeldir. GARKAD ağacı onlar için kutsal sayıldığından etkin dünyevi faaliyetlerinde ağaç sembolünü kullandıkları görülmektedir.

 

Örneğin:

 

Amerikan sineması olarak adlandırılan Hollywood, “sihirli değnek” ( Musa A.S. Asasının bu ağaçtan olduğu rivayeti ölçü alındığında ) Musa A.S asasına   işareten  bu simin koyulduğu düşünülebilir.)

 

Yine  İngiltere sinemasının “Pinewood/yeşil çam”, Türk sinemasının “Yeşilçam” ve Hind sinemasının “Bollywood” (defnegillere ait, pullu kabuklu bir avustralya ağacı)  şeklinde ağaç simgeleriyle isimlendirilmesi ağaç-sihirli değnek (Hollywood)  ilişkisini ortaya koymaktadır. Bu ilişkiler ve film endüstrisi bağlamında bakıldığında ağaç sembolünün tesadüfen seçilmediği ve propaganda ve algı yönetimi için aktif olarak sektörün kullanıldığı ve bir nevi sinemanın film ve projeleri ile GARKAD görevi yaptığı yorumu yapılabilir.

 

Yine mecaz manadan yola çıkar ve mevcut durum iştirakiyle değerlendirdiğimizde, sosyal medya, siyaset, sinema, tiyatro, kitaplar, finansal araçlar gibi perde unsurları ile yapılan algı yönetiminin arkasında şimdi gizlendikleri gibi gizlenebilecekleri anlaşılmaktadır.

 

Hâlihazırda etkin kullandıkları bu elemanlarla bugünlerde gerçekleştirdikleri cinayetleri meşru gösterebilmekte ve islâm ülkeleri dâhil yaptıklarına taraftar bulabilmektedirler.

 

Hadisenin bir önemli tekniği sıradanlaştırma, haber ve akış arasında yapılan reklam yerleştirmeleri ile tesiri kırıp algıyı subliminal oluşturma şeklindedir. Yine sosyal medya hesaplarının tanıdığı paylaşım imkânları, boş ve sefih önermelerin yanı sıra, ilgi alanına göre algoritma oluşturulması ve İslâmi paylaşımlar, şirin hayvan videoları ve araya serpiştirilen değersizleştirme videoları ile adeta zihni pençesine almakta ve insanların tercihlerini şekillendirebilmektedirler.

 

Hülasa beyan edilen fiziki savaşın psikolojik ve manevi kısmı olan GARKAD savaşının bizlere bakan yanının olduğu bir hakikattir.

 

Bu tesir ve illüzyon alanından çıkmanın ve manevi olarak safını belirleyerek ehl-i imanın ve islâmın sahs-ı manevisien kuvvet vermenin tek ve en tesirli yolu GARKAD perdesinden sunulan hiçbir şeye iltifat etmektir.

 

Müşterisi olmayan her faaliyet iflas etmeye mahkûmdur.

 

Maddi cihadı kazanmak , manevi cepheleşmekle mümkün olduğu bir gerçektir.

 

Vesselam

 

 

Mütalaa Ders notları 19: Fehmetmek

 

*İ'lem Eyyühel-Aziz!*

 

*İnsanı fıtraten bütün hayvanlara tefevvuk ettiren câmiiyetinin meziyetlerinden biri, zevilhayatın Vâhibü'l-Hayat'a olan tahiyye ve tesbihlerini FEHMETMEKTİR*.

 

İnsanın yaratılış amacına uygun bir donanıma sahip olarak dünyaya gönderilmiş ve böylelikle onu sair mahlukattan ayıran cihazata malik kılınarak seçkinlik ve üstünlük verilmiştir. Burada ki en ehemmiyetli ayrıcalık hilafet vazifesi ile görevlendirilmiş olmasıdır. Bu keyfiyet yeryüzünde Allah’ın kendisine tasarruf hakkı vermesi ile özetlenebilir.

 

Bu yetkinlik, üretme,karar verme, irade ile hareket etme, hüküm belirleme, had uygulama, merhamet ve ihsanda bulunma , ceza verme ile affetme, yol ve prensip belirleme, istediğini seçme gibi şeylerle ifade edilebilir.

 

Bunun yanı sıra söz konusu niteliğin şuur tarafını oluşturan esas, tüm bu fiillerin ve işleyişin yaratıcı namına yapılmasıdır.

 

Yine  hilafetin mana ve manevi tarafında insana verilen görev, tasarruf planında ki iş ve işleyişe NAZARAN HAKİM OLMAK, BAKMAK, HAKİKATİ GÖRMEK, ne olup bittiğini ANLAMAK ile birlikte seçkin niteliği ile AKLINI KULLANARAK yaratılışa ve yaratıcıya ait niteliği BİLEREK ve İDRAK ederek, elde ettiği tefekkür gelirini ,kazandığı şuur varidatını UBUDİYET BİLİNCİ ALTINDA TOPLAYIP FITRATINDA BULUNAN TEMSİLCİ NİTELİĞİ İLE HAYATIN SAHİBİNE ARZ ETMEKTİR.

 

Bu muamele ANLAMAK temelinde de ve en açık şekliyle ; lisanen ve fiililen yapılır.

Lisanen olanı , müşahedeyi ikrar, ilan,izhar gibi olurken fiilen olanı ise ibadet içinde gerçekleşir.

FEHMETMEK (anlamak) ve Analamanın BİLMEK ile ilgili konusunun  vazifeye taalluk eden ve emir bağlamında izah edilen detayını On Birinci sözde net olarak görmekteyiz.

 

Şöyle ki;

 

*Ey gafil nefsim! Senin hayatının gayesini ve hayatının mahiyetini, hem hayatının suretini, hem hayatının sırr-ı hakikatini, hem hayatının kemâl-i saadetini bir derece anlamak istersen, bak. Senin hayatının gayelerinin icmâli DOKUZ EMİRDİR*.

 

BİRİNCİSİ ŞUDUR Kİ: Senin vücudunda konulan duygular terazileriyle, rahmet-i İlâhiyenin hazinelerinde iddihar edilen nimetleri TARTMAKTIR VE KÜLLÎ ŞÜKRETMEKTİR.

 

İKİNCİSİ: Senin fıtratında vaz edilen cihazatın anahtarlarıyla esmâ-i kudsiye-i İlâhiyenin gizli definelerini AÇMAKTIR, Zât-ı Akdesi o esmâ ile TANIMAKTIR.

 

ÜÇÜNCÜSÜ: Şu teşhirgâh-ı dünyada, mahlûkat nazarında, esmâ-i İlâhiyenin sana taktıkları garip san'atlarını ve lâtif cilvelerini BİLEREK hayatınla teşhir ve izhar etmektir.

 

DÖRDÜNCÜSÜ: LİSAN-I HÂL VE KALİNLE HÂLIKININ DERGÂH-I RUBUBİYETİNE UBÛDİYETİNİ İLÂN ETMEKTİR.

 

BEŞİNCİSİ: Nasıl bir asker, padişahından aldığı türlü türlü nişanları resmî vakitlerde takıp padişahın nazarında görünmekle onun iltifâtât-ı âsârını gösterdiği gibi, sen dahi esmâ-i İlâhiyenin cilvelerinin sana verdikleri letâif-i insaniye murassaâtıyla BİLEREK SÜSLENİP o Şâhid-i Ezelînin nazar-ı şuhud ve işhâdına görünmektir.

 

ALTINCISI: Zevilhayat olanların, tezahürât-ı hayatiye denilen, Hâlıklarına tahiyyâtları; ve rumûzât-ı hayatiye denilen, Sânilerine tesbihatları; ve semerat ve gayât-ı hayatiye denilen, Vâhibü'l-Hayata arz-ı ubûdiyetlerini BİLEREK MÜŞAHEDE ETMEK, TEFEKKÜRLE GÖRÜP ŞEHADETLE GÖSTERMEKTİR.

 

YEDİNCİSİ: Senin hayatına verilen cüz'î ilim ve kudret ve irade gibi sıfat ve hallerinden küçük nümunelerini vahid-i kıyasî ittihaz ile, Hâlık-ı Zülcelâlin sıfât-ı mutlakasını ve şuûn-u mukaddesesini o ölçülerle BİLMEKTİR. Meselâ, sen cüz'î iktidarın ve cüz'î ilminve cüz'î iradenle bu haneyi muntazam yaptığından, şu kasr-ı âlemin senin hanenden büyüklüğü derecesinde şu âlemin ustasını o nisbette Kadîr, Alîm, Hakîm, Müdebbir BİLMEK LÂZIMDIR.

 

SEKİZİNCİSİ: Şu âlemdeki mevcudatın herbiri kendine mahsus bir dille Hâlıkının vahdâniyetine ve Sâniinin rububiyetine dair mânevî sözlerini FEHMETMEKTİR.

 

DOKUZUNCUSU: Acz ve zaafın, fakr ve ihtiyacın ölçüsüyle kudret-i İlâhiye ve gınâ-yı Rabbâniyenin derecât-ı tecelliyâtını anlamaktır. Nasıl ki açlığın dereceleri nisbetinde ve ihtiyacın envâı miktarınca taamın lezzeti ve derecatı ve çeşitleri anlaşılır. Onun gibi, sen de nihayetsiz aczin ve fakrınla, nihayetsiz kudret ve gınâ-yı İlâhiyenin derecatını FEHMETMELİSİN…………. Sözler

 

Evet, detayına bakmaya çalıştığımız ilk cümle içinde anahtar kelimemizin FEHMETMEK (anlamak) olduğu görülmüştür.Çünkü anlama ,anlamı ortaya çıkartan bir hakikattir. Anlayamadığımız bir şeyin bize bir anlam katmasını düşünemeyiz.Yine anlayamadığımız bir şeye karşı anlam yüklemeye çalışmakla onun gerçekliğini ifade edemeyiz. Demek ki ilim bir anlama iş ve işçiliğidir.İnsanın anlayabilmesi için bilmeye ihtiyacı vardır. Dolayısıyla öğrenmek, çalışıp vakıf olmak, o iş üzerinde durmak idrak kapısını açan bir eylemdir. İnsan ilim yolunda say ve gayretiyle ile ilgili konuyu anlar, ilişki türünü belirler , sorumlu olduğu cihetin farkına varır, vermesi gereken fikri ve fiili karşılığı verir.

 

Bizim konumuz İMAN İLMİ olduğundan, yani Allah’ın varlık ve birliğini bize verdiği akıl yoluyla bilerek ve asarının şehadetiyle idrak edip irademizle onaylamak , İsim ve sıfatları yaratılışımıza koyduğu hisler ve sair algı temelli marifet cihazatları ile tanımak ve buna şuurlu tanıklık etmek ve onunla aramızda olan Rububiyet ve Ubudiyet ilişkisini anlayıp üzerimize düşen vazifeyi bilinçle yüklenmek ve işleyip işlenmenin gereğinin FEHMETMEK etrafında  toplandığını ve FITRATEN bununla sorumlu olduğumuzu görüyoruz.

 

Örneğin;

 

*İ'lem eyyühe'l-aziz*!

 

*İnsanın fıtraten mâlik olduğu câmiiyetin acâibindendir ki: Sâni-i Hakîm şu küçük cisimde gayr-ı mahdut envâ-ı rahmeti tartmak için gayr-ı mâdut mizanlar vaz etmiştir. Ve Esmâ-i Hüsnânın gayr-ı mütenâhi mahfî definelerini fehmetmek için, gayr-ı mahsur cihâzat ve âlât yaratmıştır. Meselâ, mesmûat, mubsırat, me'kûlât âlemlerini ihata eden insandaki duygular, Sâniin sıfât-ı mutlakasını ve geniş şuûnatını fehmetmek içindir*.. Mesnevi-i Nuriye

 

Evet ,

 

*Yani insan kendi kelâmını fehmettiği gibi, iman kulağıyla zevilhayatın da, belki cemadatın da bütün tesbihlerini fehmeder*.

 

*Demek her şey sağır adam gibi yalnız kendi kelâmını anlar*.

 

Evet, iman kulağı açılmamış manevi sağır olan bir insan kainatın marifetullaha şahit olan lisanının duymaz ve anlamaz. O hakikatin sesini duymak noktasında  inkişaf etmemiş kulağıyla sadece kendine ait nakıs ölçü ve frekanslardaki sesleri hissedebilir. Varlığın nağamatını işitmez. O sesler ona vaveyla gelir o tesbihat nağmelerini vazife neşesini idrak edemez.

 

Evet,

 

Dinle de yıldızları, şu hutbe-i şirinine,

Nâme-i nurîn-i hikmet bak ne takrir eylemiş.

 

 

Hep beraber nutka gelmiş, hak lisanıyla derler:

Bir Kadîr-i Zülcelâlin haşmet-i sultanına,

 

 

Birer burhan-ı nurefşânız biz vücud-u Sânia,

Hem vahdete, hem kudrete şahitleriz biz.

 

 

Şu zeminin yüzünü yaldızlayan

Nazenin mu'cizâtı çün melek seyranına,

 

 

 Tûbâ-yı hilkatten semâvât şıkkına

Hep kehkeşan ağsânına,

 

 

Bir Cemîl-i Zülcelâlin dest-i hikmetiyle takılmış

Pek güzel meyveleriyiz biz.

 

 

Şu semâvât ehline birer mescid-i seyyar

Birer hane-i devvar, birer ulvî âşiyâne,

 

 

Birer misbah-ı nevvar, birer gemi-i cebbar

Birer tayyareleriz biz.

 

 

Bir Kadîr-i Zülkemâlin, bir Hakîm-i Zülcelâlin

Birer mu'cize-i kudret, birer harika-i san'at-ı Hâlıkane,

 

 

Birer nadire-i hikmet, birer dâhiye-i hilkat

Birer nur âlemiyiz biz.

 

 

Böyle yüz bin dille yüz bin burhan gösteririz

İşittiririz insan olan insana.

 

 

Kör olası dinsiz gözü, görmez oldu yüzümüzü,

Hem işitmez sözümüzü. Hak söyleyen âyetleriz biz.

 

 

Sikkemiz bir, turramız bir, Rabbimize müsebbihiz, zikrederiz âbidâne

Kehkeşanın halka-i kübrâsına mensup birer meczuplarız biz…….Sözler

 

Evet,

 

*İnsan ise*, (yani kendi mahiyetini fark etmiş, ahsen-i takvim sırrını anlamış, vazife-i ubudiyetini yüklenmiş, kulağını Kur’ana vermiş, fıtratına derç edilen cihazatı aktif etmiş,algılarını açmış , ilim ve marifet yoluyla farkındalığa ermiş, kulluğu ile Rabbine yaklaşmış , emir ve yasaklara riayet ile  merhamete ve affa istihkak kesbetmiş, rıza-i ilahi yoluna revan olmuş bir insan ) *bütün mevcudatın lisanlarıyla tekellüm ettikleri esma-i hüsnanın delillerini fehmeder*.

 

*Binaenaleyh herşeyin kıymeti*, ( hakikat-i insana nazaran, istihdam edildiği hayat noktasına bakarak, yaratılış planında yüklenmiş olduğu vazife bağlamında ) *kendisine göre cüz'îdir*.

 

*İnsanın kıymeti ise* (kalp,akıl ,ruh ve bu hassalara bağlı binler hissiyat ile  teçhiz hilkatindeki harikalık, vazife-i ubudiyet noktasında ki seçkinlik ve hilafet bağlamındaki keyfiyeti ile)  *küllîdir.

 

*Demek bir insan*, (zahiren) *bir ferd iken* ( fıfratının tazammun ettiği külliyet itibariyle ve bütün mahlukatı temsil noktasındaki niteliği ve hilkaten yaratılışa ait numuneleri üzerinde taşıdığından)   *bir nevi gibi olur*……….Mesnevi-i Nuriye

 

Yukarıda insanın yaratılış özelliği ve dersin içinde geçen FEHMETMEK ile mükellef olduğu vazifesi ve bu mahiyetiyle HALİFE-İ ARZ olması bağlamında yükümlü olduğu temsil bağlamında konulara değinilmiştir. Çünkü hakiki insan niteliğini ortaya koyan aklın kullanımı ile anlamak, anladığını yaşamak veya konum ve duruma göre idrak ettiği hakikatin tezahürünü sağlamak bir birini tetiklene bileşenlerdir. İnsanın hilafeti hem kendi yaratılışını hem de âlemin yaratılışında olanı anlamak ile başlayan bir süreçtir.

 

İnsan bu sürecin farkına varmak ve planı idrak edip işleyişe şuurlu bir şekilde dahil olmakla Allah’a muhatap olabilir ve mahiyetinde olan temsilcilik hakikatinin ………….. *koca kâinatı bir hanesi misillü insana musahhar ve müzeyyen ve tefriş etmek ve o insanı halife-i zemin ederek ve dağ ve gök ve yer tahammülünden çekindikleri emanet-i kübrâyı ona vermesi ve sair zîhayatlara bir derece zabitlik mertebesiyle mükerrem etmesi ve hitâbât-ı Sübhâniyesine ve sohbetine müşerref eylemesiyle fevkalâde bir makam verdiği* (Şualar) ……..  bilinci ile hareket edebilir… ( Bu konuyu daha geniş olarak ele almak isterseniz  Risale-i Nurda bulunan Halife-i Zemin, Emanet-i Kübra gibi konulara bakabilirsiniz)

 

Evet,

 

Eğer bu farkındalık gerçekleşmez ise insaniyetten düşer, hayvaniyet ve daha aşağı noktalara doğru tedenni eder.

 

…

 

Şimdi Fehmetmenin tezahürü olan hakikat ile bileşen amel ve temsil noktasında eserlerden  bir iki cümle paylaşıp bitireceğiz.

 

Eğer desen: "Şu küllî, hadsiz nimetlere karşı nasıl şu mahdut ve cüz'î şükrümle mukabele edebilirim?"

 

Elcevap: Küllî bir niyetle, hadsiz bir itikadla. Meselâ, nasıl ki bir adam, beş kuruş kıymetinde bir hediye ile bir padişahın huzuruna girer. Ve görür ki, herbiri milyonlara değer hediyeler, makbul adamlardan gelmiş, orada dizilmiş. Onun kalbine gelir: "Benim hediyem hiçtir, ne yapayım?" Birden der: "Ey seyyidim! Bütün şu kıymettar hediyeleri kendi namıma sana takdim ediyorum. Çünkü sen onlara lâyıksın. Eğer benim iktidarım olsaydı, bunların bir mislini sana hediye ederdim."

 

İşte, hiç ihtiyacı olmayan ve raiyetinin derece-i sadakat ve hürmetlerine alâmetolarak hediyelerini kabul eden o padişah, o biçarenin o büyük ve küllî niyetini ve arzusunu ve o güzel ve yüksek itikad liyakatini, en büyük bir hediye gibi kabul eder.

 

Aynen öyle de, âciz bir abd, namazında "Ettahiyyâtü lillâh" der. Yani, "Bütün mahlûkatın hayatlarıyla Sana takdim ettikleri hediye-i ubûdiyetlerini, ben kendi hesabıma, umumunu Sana takdim ediyorum. Eğer elimden gelseydi, onlar kadar tahiyyeler Sana takdim edecektim. Hem Sen onlara, hem daha fazlasına lâyıksın." İşte şu niyet ve itikad, pek geniş bir şükr-ü küllîdir.

 

Nebâtâtın tohumları ve çekirdekleri, onların niyetleridir. Meselâ, kavun, kalbinde, nüveler suretinde bin niyet eder ki, "Yâ Hâlıkım! Senin Esmâ-i Hüsnânın nakışlarını yerin birçok yerlerinde ilân etmek isterim." Cenâb-ı Hak, gelecek şeylerin nasıl geleceklerini bildiği için, onların niyetlerini bilfiil ibadet gibi kabul eder. "Mü'minin niyeti amelinden hayırlıdır" şu sırra işaret eder.

 

Hem

 

………………."Mahlûkatının sayısınca, Zâtına lâyık şekilde, Arşının ağırlığınca ve kelimelerinin mürekkebi miktarınca hamdinle Seni her türlü noksandan tenzih ederiz." Hz. Muhammed A.S.M …….gibi hadsiz adetle tesbih etmenin hikmeti şu sırdan anlaşılır.

 

Hem nasıl bir zabit bütün neferâtının yekûn hizmetlerini kendi namına padişaha takdim eder. Öyle de, mahlûkata zabitlik eden ve hayvânat ve nebâtâta kumandanlık yapan ve mevcudat-ı arziyeye halifelik etmeye kabil olan ve kendi hususî âleminde kendini herkese vekil telâkki eden insan, "Ancak Sana kulluk eder, ancak Senden yardım dileriz." der, bütün halkın ibadetlerini ve istiânelerini kendi namına Mâbûd-u Zülcelâle takdim eder.

 

Hem

 

Bütün mahlûkatının bütün tesbihatlarıyla ve bütün masnuatının lisanlarıyla Seni tesbih eder, kusurdan tenzih ederiz.. der, bütün mevcudatı kendi hesabına söylettirir.

 

Hem

 

Allahım! Kâinatın zerreleri ve o zerrelerin mürekkebâtı adedince Muhammed'e rahmet et….der, herşey namına bir salâvat getirir. Çünkü herşey nur-u Ahmedî (a.s.m.) ile alâkadardır. İşte, tesbihatta, salâvatlarda hadsiz adetlerin hikmetini anla….Sözler

 

…………

 

"Ancak Sana kulluk eder, ancak Senden yardım isteriz." demekle muinsiz Rububiyetine, şeriksiz Ulûhiyetine, vezirsiz Saltanatına karşı arz-ı ubûdiyet ve istiâne etmek; hem nihâyetsiz kibriyâsına, hadsiz kudretine ve aczsiz izzetine karşı rükûa gidip bütün kâinatla beraber zaaf ve aczini, fakr ve zilletini izhar etmekle “Büyük ve yüce olan Rabbimi her türlü noksandan tenzih ederim.” deyip, Rabb-i Azîmini tesbih edip…………….sonra teşehhüd edip, oturup, bütün mahlûkatın tahiyyât-ı mübarekelerini ve salâvât-ı tayyibelerini kendi hesabına o Cemîl-i Lemyezel ve Celîl-i Lâyezâle hediye edip ve Resul-i Ekremine selâm etmekle biatını tecdid ve evamirine itaatini izhar edip ve imanını tecdid ile tenvir etmek için şu kasr-ı kâinatın intizam-ı hakîmânesini müşahedeedip Sâni-i Zülcelâlin vahdâniyetine şehadet etmek……………………. Sözler

 

……………. Evet, nasıl ki Fâtiha Kur'ân'a, insan kâinata fihristedir; namaz da hasenata fihristedir. Çünkü namaz; savm, hac, zekât ve sair hakikatleri hâvi olduğu gibi, İDRAKLİ VE İDRAKSİZ MAHLÛKATIN ihtiyarî ve fıtrî ibadetlerinin nümunelerine de şâmildir. MESELÂ SECDEDE, RÜKÛDA, KIYAMDA OLAN MELÂİKENİN İBADETLERİNİ, HEM TAŞ, AĞAÇ VE HAYVANLARIN O İBADETLERE BENZEYEN DURUMLARINI ANDIRAN BİR İBADETTİR..İşârat’ül İ’caz

 

…………

 

Evet, nasıl ki, Resul-i Ekrem aleyhissalâtü vesselâm اَلتَّحِيَّاتُ  kelimesiyle bütün zîhayatın ibâdât-ı fıtrîyelerini niyet edip takdim ediyor.

 

Öyle de, tahiyyatın hülâsası olan اَلْمُبَارَكَاتُ  kelimesiyle de, bütün medar-ı bereket ve tebrik ve bârekâllah dediren ve mübarek denilen ve hayatın ve zîhayatın hülâsası olan mahlûklar, hususan tohumların ve çekirdeklerin, danelerin, yumurtaların fıtrî mübarekiyetlerini ve bereketlerini ve ubudiyetlerini temsil ederek, o geniş mânâ ile söylüyor.

 

Ve mübarekâtın hülâsası olan اَلصَّلَوَاتُ  kelimesiyle de, zîhayatın hülâsası olan bütün zîruhun ibâdât-ı mahsusalarını tasavvur edip dergâh-ı İlâhîye o ihâtalı mânasıyla arzediyor.

 

Ve اَلطَّيِّبَاتُ  kelimesiyle de, zîruhun hülâsaları olan kâmil insanların ve melâike-i mukarrebînin, salâvatın hülâsası olan tayyibat ile nuranî ve yüksek ibadetlerini irade ederek Mâbuduna tahsis ve takdim eder..Şu’alar

…

Evet,  insan; Mü’min şuuru ile hareket ettiğinde idrak ve anlayışına birçok bilme ve anlama kapısı açılır. Alemi tefekkür ile dinç ,şükürle canlı, ubudiyetle hayattar ve ruhlu kalır. Gönül ve idrak aynası istiğfar ile temizlediğinde ve dikkat ile paklığı korunduğunda oraya çok manalar yansır. Bir şeyin hakikatini anlam için istekli ve ilgili olduğunda çok şeyler onun dünyasına misafir olur. Nezaket ve letafeti muhafaza edip edepli bir tavır ve dua ile müteveccih bulunduğunda birçok nimete mazhar olur.

 

Çünkü fehmetmek için teveccüh iradedendir, öğreten ve kanıksatan Allah’ın inayetidir. Fehmetmek için gayret bizdendir. İdrakin kapısını açacak ve o şeyin hakikatine bizi vardıracak olan o gayretimizi kabul etmesini umduğumuz Kerim ve Kerem sahibi olan Rabbimizdir. Yani bilmenin işe yarayanı Allah’ı bilmek ve Allah  için bilmek olduğundan ve bütün meselemiz bununla bağlı bulunduğundan  beklentilerimizin temelini bu niyet oluşturur.

 

Hülasa hadisenin istidadımızda inkişafı;  şuurlu bir şekilde gösterilecek bir gayrete ve kulluğumuza dair acz ve fakr bilinci ve  tefekkür saikiyle talebimize , şükür yoluyla elde ettiğimizin ziyadeleşmesine niyet ve say halinde bulunmakla ilgilidir.

 

"Seni her türlü noksandan tenzih ederiz. Senin bize öğrettiğinden başka bilgimiz yoktur. Muhakkak ki sen, ilmi ve hikmeti her şeyi kuşatan Alîm-i Hakîmsin." (Bakara, 2/32).